احتمالا شما هم در روزهای پایانی سال میلادی، نام black friday یا همان جمعه سیاه را به کرات شنیده اید. در این روز، نبض بازار تند است و مردم در تب و تاب و سرگرم خرید اجناسی هستند که شامل تخفیفات ویژه در این روز شده اند.

اما فلسفه ی نام بلک فرایدی چیست؟ در ادامه با ما همراه باشید تا تاریخچه این اصطلاح معروف و پر سر و صدا را با هم بررسی کنیم.

در بلک فرایدی(حراج جمعه،جمعه سیاه)، امروزه بسیاری از فروشندگان از جمله خرده فروشان و عمده فروشان، بسیاری از تاجران، صاحبان برند و… اجناس و کالاهای خود را با قیمت و تخفیفات ویژه به مردم عرضه می کنند. بسیاری از مردم نیز منتظر این فرصت مناسب برای تهیه اجناس و کالاهای محبوب خود هستند تا بتوانند آن ها را با قیمت پایین تر و یا به اصطلاح (off) آف خورده تهیه کنند و خریدهای مورد نیاز برای سال جدید را انجام دهند.

بلک فرایدی از آغاز تا اکنون

تاریخچه بلک فرایدی(black friday):

بر خلاف تصورات عموم از بلک فرایدی، اولین بار این اصطلاح جهت پدید آمدن یک بحران مالی مورد استفاده قرار گرفت.

در 24 سپتامبر سال 1869، دو نفر از سرمایه گذاران وال استریت به نام های جی گولر و جیم فیسک، مقدار زیاد و قابل توجهی از طلا و فلزات گرانبهای آمریکا را خریداری کردند. آن دو تلاش بر به دست گرفتن بازار طلا و بورس طلای نیویورک داشتند تا با افزایش قیمت و فروش آن ها بتوانند به سود کلانی برسند. اما با مداخله ی رئیس جمهور، بازار طلای کشور سقوط کرد و تمام  نقشه ­ی آن ها، نقش بر آب شد. همین امر باعث ورشکستگی بسیاری از مردم آمریکا شد. تا سال ها بعد، مردم از آن روز با نام جمعه سیاه یاد می کردند.

روایتی دیگر از بلک فرایدی:

در اوایل سال 1960  پس از روز شکرگزاری، جمعیت گسترده ای از گردشگران و خریدارانی که از شهر های مختلف و حومه جهت خرید برای تعطیلات، گردش و تفریح و همچنین برای شرکت در بازی های سالانه فوتبال بین دو تیم ارتش و نیروی دریایی به شهر می آمدند.

ورود این جمعیت عظیم و گسترده به شهر، باعث ایجاد هرج و مرج، ترافیک، سرقت از مغازه ها، ایجاد بی نظمی در شهر و … می شدند.

افزایش این بی نظمی ها مشکلاتی را برای پلیس ها در کنترل موقعیت و حفاظت از شهر به وجود می آوردند که در نتیجه پلیس را به دردسر می انداخت و آن ها مجبور به کار کردن در شیفت ها و ساعات طولانی تری برای ایجاد امنیت می شدند. طی چندین سال، نام جمعه سیاه را برای آن روز به کار می بردند.

بازرگانان و تجار شهر، چندان راضی از این نام نبودند و معتقد بودند باید نام بهتری را انتخاب کنند نامی که بار منفی نداشته باشد. تجار، نام جمعه بزرگ را برای این روز انتخاب کردند. در نهایت در سال 1961، یک روزنامه نگار سعی داشت که این روز را با نام جمعه سیاه به ثبت برساند. اگرچه در فیلادلفیا این نام رواج داشت، اما اصطلاح رسمی نبود و هرگز به طور گسترده مورد استفاده همه قرار نگرفت.

بلک فرایدی ازآغاز تا اکنون

ماندگار شدن بلک فرایدی به معنای امروزی:

در اواخر قرن نوزدهم رئیس جمهور آبراهام لینکلن، آخرین پنج شنبه ماه نوامبر را روز شکر گذاری نامید.

جمعه پس از روز شکر گذاری در ایالات متحده، به یکی از شلوغ ترین روزهایی تبدیل شد که مردم برای خرید به فروشگاه های بزرگ و کوچک مراجعه می کردند و به دنبال خرید بهترین اجناس با مناسب ترین قیمت بودند.

فروشگاه های زنجیره ای در سطح شهر، با ارائه انواع مختلف کالا در تعداد محدود و با قیمت های مناسب، سعی در جذب خریداران داشتند.

جمعه بعد از شکر گذاری برای مشاغل و فروشگاه ها تبدیل به یکی از پر درآمد ترین و پر سودآور ترین روز های سال شد. در آن زمان در ایالات متحده، مغازه داران اطلاعات حسابداری خود را به صورت دستی حساب و ثبت می کردند.

آن ها هنگام ثبت حسابرسی ها، از جوهر سیاه رنگ برای نشان دادن سود و از جوهر قرمز رنگ برای نشان دادن ضرر در طی سال استفاده می کردند. پس از اتمام و ثبت حسابرسی ها، متوجه می شدند که در طول سال، بیشتر در حال ضرر مالی بودند (قرمز بودند). اما پس از روز شکرگزاری که خریداران انبوهی از کالاهای مورد نیاز خود را خریداری می کردند و فروش گسترده باعث سود کسبه می‌شد، حساب ها سیاه می شدند. در نتیجه فروشندگان آن روز را پر از سود مثبت و پر سود ترین جمعه (با رنگ سیاه) می دیدند.

بنابراین آن روز را جمعه سیاه (بلک فرایدی) نامیدند. روزی که امروزه به عنوان پرسود ترین جمعه در صنعت و اقتصاد نامیده می شود چرا که هزینه تامین کالا، فروش و مصرف کننده تقریبا 70 درصد از تولید ناخالص داخلی ایالات متحده را تأمین می کند.

سپس فروشندگان از نام بلک فرایدی برای جذب مشتری بیشتر و موفقیت خود به طور گسترده استفاده کردند.

بلک فرایدی ازآغاز تا اکنون

جمعه سیاه در سراسر جهان:

پس از ایالات متحده آمریکا و انگلیس، اصطلاح فروش جمعه سیاه در سایر کشورهای جهان نیز پیش روی کرده و مورد استفاده قرار می گیرد.

شروع بلک فرایدی در انگلیس:

بلک فرایدی توسط بزرگترین فروشگاه آنلاین دنیا به نام آمازون، به انگلیس معرفی شد. آمازون توانست دامنه تخفیفات و معاملات را برای مصرف کنندگان به طور ویژه ای گسترش دهد.

بر خلاف آمازون و بسیاری از خرده فروشان آنلاین که از افزایش خرید ها استفاده می کنند و با مشارکت در این رویداد با موفقیت سود خود را افزایش می دهند، خرده فروشانی نظیر ایکیا، مارک و اسپنسر تصمیم گرفتند که به طور کامل وارد این رویداد نشوند.

در سال های اخیر نیز بسیاری از خریداران جمعه سیاه، معاملات و خریدهایشان را به صورت آنلاین انجام داده اند. البته که نمیتوان تأثیر گسترش و پیشرفت تکنولوژی و افزایش تلفن های هوشمند و دسترسی عموم مردم به اینترنت را در این امر نادیده گرفت.

 

جمعه سیاه و فروش از طریق تجارت الکترونیک:

در بلک فرایدی فروشندگان، فروش عمده ی محصولات از لوازم خانگی و وسایل الکترونیکی گرفته تا اسباب بازی و پوشاک و… را برای فروش فصل جدید انجام می دادند و مصرف کنندگان قادر به پس انداز و خرید به صرفه در آن زمان بودند.

بلک فرایدی ازآغاز تا اکنون

با گذشت سال ها میزان هزینه و سود جمعه سیاه در حال افزایش است. به طوریکه در ماه های نوامبر و دسامبر، میلیاردها دلار برای خرید در تعطیلات هزینه می شود.

جمعه سیاه به عنوان یک روز خرید بزرگ برای مصرف کنندگان و کسب درآمد برای مشاغل و فروشگاه ها شناخته شده است.

در سال های اخیر، افزایش تقاضای مصرف کنندگان و رقابت بین فروشندگان، هجوم مردم به فروشگاه ها و خیابان های اطراف آن ها، باعث ایجاد هرج و مرج و بی نظمی بسیار شده است.

برای رفع این مشکلات، فروشندگان تصمیم به ایجاد سایت هایی برای فروش آنلاین کردند که مزیت های بسیاری را به همراه داشته است.

آن ها مدت زمان فروش خود را طولانی تر کردند. تعدادی از فروشندگان نیز از اوایل ماه نوامبر تا آخرین روز (جمعه سیاه) ادامه می دهند. به طوری که در سال 2018 رکورد خرده فروشان در تجارت الکترونیک شکسته شد.

تجارت الکترونیک با فراهم کردن خدمات آنلاین، فرصتی بی سابقه برای جذب خریداران و افزایش حجم فروش ایجاد کرد. سهولت در خرید، جلوگیری از هدر دادن زمان، انجام خرید از سایت های معتبر و مختلف در دنیا و … همه از عواملی هستند که مردم را تشویق به خرید آنلاین می کنند.

بلک فرایدی ازآغاز تا اکنون

 

بلک فرایدی در ایران:

در ایران نیز مثل سایر نقاط دنیا، بلک فرایدی در همان روز برگزار می شود. بسیاری از آنلاین شاپ ها و فروشگاه ها  اجناس خود را با تخفیف به مردم عرضه میکنند.

در27 نوامبر سال 2020، با وجود پاندمی فراگیر در دنیا، بلک فرایدی به صورت آنلاین در اکثر کشورها برگزار می گردد.

 

بلک فرایدی ازآغاز تا اکنون

 

مد و فشن، انقلابی که دنیا را دگرگون کرد

 

منابع:

the balance.com

oberlo.com

britannica.com

telegraph.co.uk

overlooked.com